Strona główna  »  Artykuły  »  Wykorzystanie prognoz finansowych w planowaniu działalności przesiebiorstwa

Wykorzystanie prognoz finansowych w planowaniu działalności przesiebiorstwa

   
Krystyna Gwiazda
autorka jest doktorantką na Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu

Wykorzystanie prognoz finansowych w planowaniu działalności przesiebiorstwa

Większość decyzji podejmowanych w przedsiębiorstwie dotyczą przyszłości. Dotyczą one głównie budżetów działów jednostki gospodarczej. Przedsiębiorstwo, aby mogło racjonalnie funkcjonować powinno stosować takie metody wspomagające proces zarządzania, które obarczone są najmniejszym błędem, czyli są najbardziej dokładne. Do narzędzi wspomagających proces zarządzania zalicza się między innymi prognozowanie.

Ważnym pojęciem wykorzystanym w tym artykule będzie planowanie finansowe. "W większym znaczeniu, przez planowanie finansowe w skali przedsiębiorstwa rozumiemy zespół czynności zmierzających do określenia przyszłego, w ramach określonego horyzontu czasowego, stanu zasobów pieniężnych w przedsiębiorstwie umożliwiających realizację celów i potrzeb rozwojowych oraz jednocześnie zapewniających płynność finansową firmy. W szerokim sensie natomiast planowanie finansowe oznacza projekcję zjawisk ekonomicznych w ujęciu pieniężnym" (Komorowski 2001, s. 29).

Do zadań planowania finansowego zalicza się (Cieślak, 2003, s.252):

  • Wyznaczanie celów i zadań przedsiębiorstwa w ujęciu finansowym,
  • Wiązanie podejmowanych decyzji z wielkościami finansowymi dotyczącymi wartości przedsiębiorstwa, jego wyników finansowych, majątku i kapitałów, należności i zobowiązań, itp.
  • Projekcję wykorzystania alternatywnych źródeł finansowania,
  • Wykorzystanie planowania finansowego do oceny uzyskanych wyników.

 

Artykuł przedstawia:

  • Zastosowanie narzędzi prognozowania do analizowania i prognozowania składników sprawozdania finansowego, tj. bilansu, rachunku zysków i strat, sprawozdania z przepływów środków pieniężnych a także wskaźników sytuacji finansowej przedsiębiorstwa,
  • Próbę wyboru optymalnej metody prognozowania składników sprawozdania finansowego.

 

Prognozowanie sprawozdań finansowych polega w głównej mierze na sporządzaniu sprawozdań pro forma. Sprawozdanie pro forma zawiera przewidywane wielkości poszczególnych składników bilansu. W powyższym artykule postaram się przedstawić najważniejsze metody prognozowania składników bilansu, rachunku zysku i strat.

Metoda średniego procentu od sprzedaży

Najprostszą i zarazem najczęściej wykorzystywana metodą prognozowania sprawozdania finansowego jest metoda procentu od sprzedaży (percentage of sales metod

W celu ominięcia tych założeń proponuję pewną modernizację metody procentu od sprzedaży, a mianowicie metodę średniego procentu od sprzedaży. Założenie jest takie samo, jak w metodzie procentu od sprzedaży, tzn., że wartość składników majątku: zarówno bilansu, jak i rachunku zysku i strat, zależy w głównej mierze od wielkości sprzedaży. Prognozę bilansu i rachunku zysków i strat można przedstawić w postaci następującego schematu:

 

Schemat 1. Konstrukcja prognozy bilansu i rachunku zysków i strat

Źródło: Opracowanie własne

W taki właśnie sposób dokonuje się prognozy poszczególnych pozycji bilansu i rachunku zysków i strat.

Należy określić, które pozycje występujące w sprawozdaniu finansowym są zależne, a które niezależne i w zależności od tego bądź należy określić ich udziały procentowe w przychodach ze sprzedaży w poszczególnych okresach obrachunkowych lub też zastosować prognozę na podstawie kilku wcześniejszych lat.

Poniżej znajdują się tabele przedstawiające rachunek zysków i strat oraz bilans na koniec 2004 r. oraz udziały procentowe pozycji w przychodach ze sprzedaży tych składników, które są zależne od przychodów ze sprzedaży.

Tabela 1. Rachunek zysków i strat przedsiębiorstwa X na koniec 2004r.

 

Przychody netto ze sprzedaży produktów

14 751 046,04

Koszty działalności operacyjnej

13 050 552,89

Amortyzacja

55 408,93

Zużycie materiałów i energii

149 011,69

Usługi obce

874 824,30

Podatki i opłaty

797,50

Wynagrodzenia

851 017,53

Ubezpieczenia społeczne

122 619,62

Pozostałe koszty

271 026,28

Wartość sprzedanych towarów i materiałów

10 725 847,04

Zysk ze sprzedaży

1 700 493,15

Pozostałe przychody operacyjne

9 098,36

Pozostałe koszty operacyjne

42 423,75

Zysk z działalności operacyjnej

1 667 167,76

Przychody finansowe

223 259,09

Koszty finansowe

322 897,00

Zysk z działalności gospodarczej

1 567 529,85

Wynik ze zdarzeń nadzwyczajnych

0,00

Zysk brutto

1 567 529,85

Podatek dochodowy

316 473,00

Zysk netto

1 251 056,85

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych firmy X

Tabela 2.Bilans przedsiębiorstwa X na koniec 2004 r.

Aktywa

 

Pasywa

 

Aktywa trwałe

203 812,37

Kapitał własny

3 666 292,73

Wartości niematerialne i prawne

80 007,83

Kapitał podstawowy

750 000,00

Rzeczowe aktywa trwałe

123 804,54

Kapitał zapasowy

1 665 235,88

Należności długoterminowe

0,00

Zysk z lat ubiegłych

0,00

Inwestycje długoterminowe

0,00

Zysk netto

1 251 056,85

Aktywa obrotowe

7 443 006,30

Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

3 980 525,94

Zapasy

1 004 601,98

Zobowiązania krótkoterminowe

3 980 525,94

Należności krótkoterminowe

1 586 142,19

Rozliczenia międzyokresowe

0,00

Inwestycje krótkoterminowe

4 745 775,27

 

 

Krótkoterminowe rozliczenia

106 486,86

 

 

Aktywa razem

7 646 818,67

Pasywa razem

7 646 818,67

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych firmy X

W prognozowaniu rachunku zysku i strat i bilansu składniki zostały podzielone na zależne i niezależne od przychodów ze sprzedaży, co zostało przedstawione w tabeli nr 3.

Do składników bilansu i rachunku zysków i strat niezależnych od przychodów ze sprzedaży można zaliczyć:

  • Amortyzację
  • Podatki i opłaty,
  • Przychody finansowe Składniki rachunku zysku i strat
  • Koszty finansowe,
  • Pozostałe przychody operacyjne,

 

  • Pozostałe koszty operacyjne,
  • Wartości niematerialne i prawne,
  • Rzeczowe aktywa trwałe,
  • Kapitał podstawowy, Składniki bilansu
  • Kapitał zapasowy.

 

Tabela 3. Zależność pozycji rachunku zysku i strat od przychodów ze sprzedaży

 

Udział w przychodach ze sprzedaży w 2004 (w %)

Udział w przychodach ze sprzedaży w 2003 (w %)

Średni udział w przychodach ze sprzedaży

Przychody netto ze sprzedaży produktów

100,00

100,00

100,00

Koszty działalności operacyjnej

-

-

-

Amortyzacja

niezależne

niezależne

niezależne

Zużycie materiałów i energii

1,01

0,90

0,96

Usługi obce

5,93

6,81

6,37

Podatki i opłaty

niezależne

niezależne

niezależne

Wynagrodzenia

5,77

4,80

5,28

Ubezpieczenia społeczne

0,83

0,67

0,75

Pozostałe koszty

1,84

1,41

1,62

Wartość sprzedanych towarów i materiałów

72,71

73,55

73,13

Pozostałe przychody operacyjne

niezależne

niezależne

niezależne

Pozostałe koszty operacyjne

niezależne

niezależne

niezależne

Przychody finansowe

niezależne

niezależne

niezależne

Koszty finansowe

niezależne

niezależne

niezależne

Wynik ze zdarzeń nadzwyczajnych

0,00

2005-10-18